تبليغاتX
فناوری اطلاعات دانشگاه پیام نور گناوه
و خدایی که در این نزدیکی است
و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )
 
 
بررسی مفاهیم درسی رشته فناوری اطلاعات نشان می‌دهد بیشترین مفاد دروس اصلی این رشته با
نرم‌افزار مشترک است، اما تحت عناوین دیگری ارایه می‌شوند.
یکی از استادان IT دانشگاه تهران در این زمینه می‌گوید: در رشته فناوری اطلاعات هنوز دیدگاه سنتی
ضرورت وجود درس ریاضی در کلیه رشته‌های مهندسی دیده می‌شود و واحدهای قابل توجهی در این
حوزه به درس ریاضیات اختصاص یافته است. در حالی که جای واحدهایی که واقعا مورد نیازند خالی
است به گفته وی، در حالی که سخت‌افزار نقش کلیدی و مهمی را در فناوری اطلاعات به‌خود اختصاص
می‌دهد، تنها 15 واحد از مجموع 61 واحد درسی در دوره کارشناسی به موضوع سخت‌افزار اختصاص
یافته است. وی معتقد است مجموع دروس ارایه شده در این رشته بیشتر از نرم‌افزار و الکترونیک
سرچشمه گرفته است و این قضیه موجب شده تا سطح دانش متقاضیان این رشته وسیع، ولی عمق آن
مختصر و کوتاه باشد. البته عدم انطباق میان مفاهیم درس‌های پیش‌نیاز نیز از جمله مواردی است که
معمولا دانشجویان را با مشکل مواجه می‌سازد. به‌عنوان نمونه در فیزیک(1) دوره کارشناسی به مباحث
مکانیک پرداخته می‌شود، در حالی که فیزیک(2) مباحث الکتریسیته را تحت بررسی قرار می‌دهد. این دو
مقوله با وجود اینکه از یک موضوع یعنی فیزیک سرچشمه می‌گیرند، اما سنخیت چندانی با یکدیگر
ندارند. عدم انطباق محتوای درسی با نیازهای دانشجویان این رشته باعث می‌شود تا دانش‌آموختگان
پس از فارغ‌التحصیلی برای جذب در بازار کار به کسب مهارت‌های جدید نیاز پیدا کنند.
حال برای اینکه مفهوم نرم‌افزار و فناوری اطلاعات شفاف‌تر شود، به بررسی تفاوت‌های این دو با یکدیگر
می‌پردازیم.
تفاوت‌ رشته نرم‌افزاری با فناوری اطلاعات
به‌طور کلی ارتباط میان فناوری اطلاعات و نرم‌افزار مانند رابطه پزشک متخصص و دکتر داروساز است، به
این مفهوم که پزشک صرفا به تجویز دارو و داروساز به ساخت دارو می‌پردازد.
کوپایی، استاد دانشگاه علمی–کاربردی در مورد تفاوت‌های میان نرم‌افزار و فناوری اطلاعات می‌گوید:
مهندسی نرم‌افزار به‌صورت ریشه‌ای و بنیادین ضمن استفاده از پایه ریاضی و با عمق قابل توجه
موضوعات را مورد توجه قرار می‌دهد، در حالی که مهندسی فناوری اطلاعات بیشتر جنبه‌های تکنولوژیک
و کاربردی نرم‌افزار را بررسی می‌کند.
وی می‌افزاید: مهندس نرم‌افزار به ارایه راه‌حل برای حل مسایل پیچیده سازمانی می‌پردازد، در حالی که
مهندس IT پیاده‌سازی راه‌حل‌ها با استفاده از تکنیک را بر عهده می‌گیرد.
توجه به نیازهای بازار کار
یکی از مهم‌ترین عوامل جذب نیرو در بازار کار توجه به نیازهای جامعه هنگام تربیت دانش‌آموختگان است.
دکتر جلالی، در مورد نیاز فعلی بازار کار ایران در زمینه IT چنین اظهار می‌کند: در حال حاضر بازار کار
ایران، بیش از هر چیز به تکنسین فناوری اطلاعات نیاز دارد که این امر مستلزم تحصیل در پایه کاردانی
است، زیرا امروزه بسیاری از مراکز نظیر مدارس، بانک‌ها و غیره به سیستم کامپیوتر مجهز هستند و به
افرادی نیازمندند که قادر به نگهداری و پشتیبانی از آن‌ها باشد و این اقدام نه به مهندس احتیاج دارد و نه
فرد دیپلمه توانایی انجام این کار را دارد.
لذا با توجه به رشد فناوری اطلاعات در کشور، زمانی به مهندس IT احتیاج خواهیم داشت که برنامه‌های
وسیع و مدیریتی در این حوزه داشته باشیم و IT تا لایه‌های عمقی جامعه نیز پیش رفته باشد.

توصیه به علاقه‌مندان رشته IT
در پایان بد نیست توصیه‌ای نیز به افرادی داشته باشیم که مایلند در این رشته به تحصیل بپردازند.
کارشناسان معتقدند با توجه به وضعیت کنونی رشته IT در کشور، بهتر است افرادی به تحصیل در این
علم بپردازند که می‌خواهند بلافاصله پس از اتمام تحصیلات وارد بازار کار شوند، یعنی به عبارت دیگر
تصمیم به ادامه تحصیل در سطوح بالاتر را ندارند.
لذا چنانچه فردی می‌خواهد به تحصیل در سطوح ارشد و دکترا در زمینه IT بپردازد، بهتر است ابتدا با
مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار) به تقویت پایه علمی خود اقدام کند و سپس در مقاطع بعدی به رشته
فناوری اطلاعات بپردازد، زیرا فراگیری رشته IT با پایه نرم‌افزار می‌تواند زمینه‌های یادگیری بهتر این رشته
را ایجاد کند.
+ نوشته شده در  جمعه هفدهم اسفند 1386ساعت 5:5 قبل از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )
 
 
پیش از این به بررسی کلی رشته IT و دروس در نظر گرفته شده در این رشته پرداختیم. اما مرور وضعیت
کلی این رشته در دانشگاه‌های کشور نشان می‌دهد، هر چند دروس به‌صورت یکپارچه و سراسری
طراحی شده‌اند، اما معمولا بر اساس توانمندی‌های دانشگاه و میزان دانش استادان نسبت به حوزه
مورد نظر ارایه می‌شوند که این قضیه می‌تواند موجب ایجاد چالش‌هایی در آینده شود.
دکتر علی‌اکبر جلالی، رییس پژوهشکده الکترونیک دانشگاه علم و صنعت در این زمینه می‌گوید: رشته
IT در سایر کشورهای جهان با مفاد مختلفی ارایه می‌شود که بر اساس نیازهای آن جامعه طراحی شده
است. اما در ایران IT معمولا بر اساس پارامترهایی چون قابلیت‌های دانشکده، دانش استاد، تعداد
اعضای هیات علمی و غیره به دانشجویان ارایه می‌شود. این مسئله سبب می‌شود محتوای رشته IT از
دانشگاهی به دانشگاه دیگر تفاوت داشته باشد.
به گفته وی نبود استادان حرفه‌ای، متخصص و باتجربه از جمله ضعف‌های آموزشی در این رشته محسوب
می‌شود، زیرا با توجه به میان‌رشته‌ای بودن IT، تعداد استادانی که به‌طور مستقیم در این رشته تحصیل
کرده باشند بسیار انگشت‌شمار است. در این میان تعجیل دانشگاه‌ها برای راه‌اندازی این رشته نیز خود
باعث تشدید این مشکل می‌شود، زیرا اغلب مشاهده شده برخی دانشگاه‌ها که در مناطق دوردست و
محروم قرار دارند، در حالی که حتی نمی‌توانند به‌خوبی رشته‌های قدیمی و جاافتاده در این حوزه را ارایه
دهند، تدریس رشته IT به دانشجویان را آغاز می‌کنند.
فقدان منابع آموزشی مناسب
شاید رشته فناوری اطلاعات را بتوان از جمله معدود رشته‌هایی دانست که به‌علت فقدان منابع درسی و
آموزشی مناسب به‌شدت در فقر به‌سر می‌برد. این رشته در حالی در دانشگاه‌های کشور تدریس
می‌شود که کتب درسی ارایه شده فاصله بسیار زیادی با مراجع روز دنیا دارند.
کارشناسان معتقدند هرچند پویایی این رشته می‌تواند مانعی جهت تولید سریع منابع مناسب در حوزه
مذکور باشد، اما باید در نظر گرفت که عمر آموزشی کتب رشته فناوری اطلاعات نیز بسیار کوتاه است،
زیرا دانش روز دنیا در زمینه IT به‌سرعت در حال تغییر و تکامل است. در این میان هرچند استفاده از منابع
انگلیسی می‌تواند کمک بسیاری به دانش‌آموختگان این رشته کند، اما نباید فراموش کرد آموزش دانش
انگلیسی هنوز در میان بسیاری از جوانان کشور ما عمومیت نیافته است و در ضمن تامین منابع
انگلیسی مستلزم صرف هزینه فراوانی است و برای تمام متقاضیان مقدور نیست.
بر اساس این گزارش تدریس برخی کتاب‌های قدیمی در دانشگاه‌های آی‌تی نیز در بسیاری مواقع باعث
سردرگمی دانشجویان این رشته پس از فارغ‌التحصیلی می‌شود. در این زمینه می‌توان به تدریس زبان
برنامه‌نویسی پاسکال در برخی مراکز دانشگاهی اشاره کرد که سال‌هاست از رده خارج شده است. کما
اینکه تدریس علوم جدید در قالب جزوه‌های آموزشی می‌تواند تا اندازه‌ای به حل این مشکل کمک کند.
+ نوشته شده در  جمعه هفدهم اسفند 1386ساعت 5:3 قبل از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )
 
 
 بزرگراه فناوری - معرفی مهندسی فناوری اطلاعات رشته مهندسی فناوری اطلاعات، زیرمجموعه گروه
 
فنی در دانشگاه محسوب می‌شود. این رشته دانشی را به مخاطب منتقل می‌کند که طی آن روش‌های
 
جمع‌آوری اطلاعات، استفاده و انتقال آن میسر شود. مطالعه، طراحی، ساخت، راه‌اندازی، نگهداری
 
سیستم‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، جمع‌آوری، سازمان‌دهی، طبقه‌بندی و انتقال اطلاعات مهم‌ترین
 
اهدافی است که مهندسی فناوری اطلاعات آن را دنبال می‌کند.
 
مهم‌ترین توانمندی دانش‌آموختگان این رشته، استفاده صحیح و بهره‌برداری به‌موقع از اطلاعات است.
 
هسته اصلی این رشته را مهندسی کامپیوتر به‌ویژه گرایش نرم‌افزار تشکیل می‌دهد.
در عصری که به‌سر می‌بریم فناوری اطلاعات یکی از عمده‌ترین محورهای تحول و توسعه در دنیا محسوب
 
می‌شود. امروزه دستاوردهای ناشی از فناوری اطلاعات چنان با زندگی مردم تلفیق شده است که توقف
 
در مسیر آن باعث ایجاد اختلال در جامعه و حتی رفاه و آسایش مردم می‌شود. از این‌رو بسیاری از
 
کشورها جهت عمومیت بخشیدن به استفاده از فناوری اطلاعات دست به اقدامات خرد و کلانی زده‌اند که
 
 آموزش آکادمیک فناوری اطلاعات یکی از این موارد است.
در کشور ما نیز در راستای ایجاد تغییرات بنیادین و منطقی و دستیابی به نیروهای متخصص و کارآمد
 
 رشته فناوری اطلاعات به‌صورت متمرکز و غیرمتمرکز در مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاه‌ها ارایه
 
می‌شود. در واقع می‌توان گفت ورود رشته IT به مجموع رشته‌های ارایه شده در دانشگاه‌های کشور به
 
 ابتدای سال 1380 و هم‌زمان با اوج گرفتن مباحث مربوط به فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی در ایران
 
بازمی‌گردد. اما در سال 1381 بود که رشته مهندسی فناوری اطلاعات به‌طور رسمی در مقطع
 
کارشناسی و کارشناسی ارشد مورد پذیرش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفت. به گونه‌ای که
 
رشته مهندسی فناوری اطلاعات در پایه لیسانس به‌طور هم‌زمان در سه دانشگاه علم و صنعت، امیرکبیر
 
 و شیراز تدریس شد. از آن پس تاکنون رشته IT در مقاطع تحصیلی مختلف و توسط دانشگاه دولتی و
 
غیردولتی به متقاضیان یادگیری این علم آموزش داده می‌شود و علی‌رغم نوپایی خود از طرفداران قابل
 
توجهی برخوردار است. لذا آنچه در این گزارش مورد بررسی قرار می‌گیرد آشنایی با رشته مهندسی
 
فناوری اطلاعات، پرداختن به چگونگی امکانات لازم و نقاط ضعف و چالش‌های موجود در مسیر ارایه این
 
رشته است.
+ نوشته شده در  جمعه هفدهم اسفند 1386ساعت 5:0 قبل از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )
 
 
 
 
از ابتدای دهه 1380 با اوج گرفتن مباحث مربوط به سیستمهای اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در ایران،
دانشگاههای کشور در صدد برآمدند تا دوره های مختلف تحصیلی را در این رشته ها برگزار نمایند. این
خواسته با تصویب رشته مهندسی فناوری اطلاعات در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد و رشته
مدیریت فناوری اطلاعات در دوره کارشناسی ارشد به تحقق پیوست. در این مقاله سعی بر آن خواهیم
داشت تا با مراجعه به سرفصلهای یکی از این رشته ها و نگاهی به گذشت دو سال از شروع این رشته
 ها در ایران و همچنین اهداف فناوری اطلاعات در ایران بررسی کنیم که آیا این رشته ها با دروس خود و همچنین توانایی های دانشگاهی ما چه محصولاتی را پدید خواهند آورد؟ و آیا این محصولات مشکلات
جامعه ما را حل خواهند نمود؟

2- فناوری اطلاعات چیست؟

Information Technology یک واژه نسبتاً جدید است و شاید جایگزین مناسب و خوبی نباشد که به زبان
 انگلیسی اضافه شده است. مترادف آن در فرانسه Informatique و در روسی Informatika می باشد.

برای بسیاری از مردم، فناوری اطلاعات مترادف با یک فناوری جدید است که از وسایل دارای ریز پردازنده
استفاده می کند. مانند: ریزکامپیوترها، تجهیزات اتوماتیک، واژه پردازها و غیره . اما استفاده از دست
 ساخته های بشر برای گردآوری، تولید، ارتباطات، ثبت و ضبط، بازآرایی و استخراج اطلاعات به زمانی
فراتر از زمان حاضر باز می گردد. برای حرفه ای ها، به معنای معرفی یک دوره جدید است. فناوری
اطلاعات، اندیشه ای است برای آنکه اصول، رویه و واژگان کار با اطلاعات می تواند در یک الگوی
سیستماتیک متحد رفتار کنند. بدبینان ممکن است بگویند که واژه فناوری اطلاعات فقط تلاش می کند
که برخی از پیشرفتهای هدفمند تجاری الکترونیک و حرکات هدفمند سیاسی برای کنترل دستیابی به اطلاعات را ارزشمند سازد.
حقیقت پشت این رفتار هر چه باشد، برای آنکه فناوری اطلاعات بتواند به عنوان یک فناوری یعنی کاربرد
یک علم کاربردی باشد، باید دانش شناخته شده ای از اطلاعات وجود داشته باشد. البته واژه علم
اطلاعات بکار رفته و مورد استفاده قرار گرفته است و به شاخه ای از تقسیمات کتابداری با بازیابی
اتوماتیک اسناد چاپی اطلاق شده است. اما با توجه به کلیه جوانب کار با اطلاعات، محدودیت های
 بسیار زیادی در این شاخه نوظهور از فناوری موجود است. بیان مناسب آن است که شخص باید به
دانش فراوری سیستمهای الکترونیکی و علوم کامپیوتر چنان بنگرد که به تولیدات همگرای آنها صورت
 مشخصی بدهد.

در هر دو علم بدبینانی وجود دارند و این بدبینی هنگامی از بین خواهد رفت که علم اطلاعات به یک
 بلوغی برسد که بتوان آن را فناوری اطلاعات نامید. ما نباید برای این منظور در این مرحله فرمول دقیق و
 جامعی ارائه کنیم بلکه باید بیشتر تلاش شود که با مثالها توضیح داده شود و در بخشهای اصلی و
اساسی شرح و بسط داده شود. مباحثی که بطور جاری، در زیر چتر فناوری اطلاعات قالب بندی می
شوند.
3- رشته مهندسی فناوری اطلاعات:

در مقدمه سرفصل دروس رشته مهندسی فناوری اطلاعات چنین آمده است که :

" در اجرای اصول مختلف قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نظر به حجم عظیم اطلاعات از طرفی و
 نقش بلا انکار آن در کیفیت مدیریت و اداره امور و همچنین نقش ابزاری تکنولوژی کامپیوتر در کیفیت
جمع آوری و سازماندهی اطلاعات از طرفی و نقش امکانات در نشر و انتقال سریع آن، پس از بررسی و
مطالعه مباحث فنون کامپیوتر و شبکه های اطلاعاتی و همچنین مدیریت، دوره کارشناسی فناوری
اطلاعات تدوین می گردد."

همچنین در همان جزوه اهداف دوره، تربیت کارشناسانی ذکر شده است که در زمینه مطالعه، طراحی،
ساخت، راه اندازی و نگهداری سیستمهای سخت افزاری و نرم افزاری، جمع آوری، سازمان دهی، طبقه
بندی، استفاده و انتقال اطلاعات تبحر لازم را داشته باشند و نقش و توانایی آنها به شرح زیر خواهد بود:

1- مطالعه، بررسی و امکان سنجی سخت افزار، شبکه و نرم افزار مورد نیاز

2- جمع آوری، سازماندهی و طبقه بندی اطلاعات

3- ایجاد و نگهداری نرم افزارهای مورد نیاز مانند: پست فارسی، ابزار جستجوی اطلاعات فارسی،
گفتگوی فارسی و ...

4- طراحی و پیاده سازی شبکه های محلی

5- مطالعه و بررسی ابزار مخابراتی مناسب برای انتقال اطلاعات

6- مطالعه و بررسی سیستمهای نرم افزاری مناسب برای سازماندهی و استفاده اطلاعات مانند:
سیستمهای عامل، سیستمهای بانک اطلاعاتی و ...

7- مطالعه و شناسایی شیوه های جدید برای اطلاع رسانی
در ضرورت و اهمیت دوره نیز چنین آمده است :

1- حجم عظیم اطلاعات و عدم امکان جمع آوری ، سازماندهی، انتقال و استفاده آنها به شیوه های
سنتی

2- نقش سرعت، دقت و صحت اطلاعات در مدیریت و عدم امکان تامین آنها بدون استفاده از تکنولوژی
کامپیوتر و اینترنت.

3- نفوذ روزافزون تجهیزات کامپیوتری و مخابراتی در جوامع بشری و لزوم ارتباط آنها به منظور اطلاع
رسانی سریع.

4- لزوم همگامی با جوامع بشری و استفاده از امکانات روز

در یک نگاه کلی به عناوین زیبای فوق و همچنین دروس طراحی شده برای دوره براحتی خواهیم فهمید
 که محصولات این دوره، اقیانوسهایی به عمق یک سانتی متر خواهند بود که حتی توانایی حداقل در
بعضی موارد بالا را ندارند. تناقض فوق از آنجا ناشی می شود که طراحان رشته بر خلاف تعریف جهانی و
استاندارد فناوری اطلاعات به عنوان یک اندیشه و باور، آن را ابزار اندیشیده و آنهم فقط یک ابزار بنام
کامپیوتر.
جدا از دروس عمومی که طبق قوانین باید در تمامی رشته ها باشد، در دروس پایه این رشته: دروس
ریاضی عمومی 1 و2_ معادلات دیفرانسیل _ آمار و احتمالات کاربردی _ کار گاه عمومی و فیزیک 1 و2 به
 چشم می خورد.

ما چه حد ریاضیات از دانشجویان این رشته انتظار داریم. دید سنتی به وجود دروس ریاضی عمومی در
تمامی رشته های مهندسی بدون توجه به نیاز آن رشته به این دروس نشأت گرفته از تفکر دهه 1960
آمریکاست که ما را بر آن داشته است که در تدوین رشته های جدید در سال 2000 نیز همان تفکر را
پیگیری کنیم. در سر فصلهای بسیاری از دانشگاههای دنیا می بینیم که در کل سه یا چهار سال تحصیل
 دوره کارشناسی ، یک یا دو درس با نام " ریاضی کاربرد در مهندسی فناوری اطلاعات" که شامل : توابع
 یک و چند متغیره، حد، مشتق، انتگرال، جبر خطی، منطق، گراف، درخت، آمار و احتمال و ... است دارد.
به عقیده نگارنده چنین درس 4 یا 6 واحدی به مراتب کاربردی تر و مورد استفاده تر از 15 واحد از 5 درس
ریاضی است که دانشجو را در سال اول به خود مشغول می دارد. یا در رشته مهندسی فناوری اطلاعات
چه لزومی به ارائه درس فیزیک 1 که به مباحث مکانیک می پردازد وجود دارد و بدون ارتباط با درس فیزیک
 2 که به مباحث الکتریسیته می پردازد و برای این رشته موردنیاز، پیش نیاز است. بدیهی است که این
دروس نه چندان مورد نیاز باعث می شود که مانند تمامی رشته های مهندسی که طراحی آنها به اوایل
دهه 1360 بر می گردد، دانشجویان به جای پرداختن به مباحث اصلی رشته خود به دنبال خواندن
دروسی باشند که به آنها نیاز جدی در ادامه نخواهند داشت و از رشته و دانشگاه زده می شوند که خود
 جای بحث مفصل دیگری خواهد داشت. البته جای خوشبختی است که نسبت به درس مهندسی نرم
افزار، درس ریاضی مهندسی حذف شده است.

در بخش دروس اصلی، 90% درس ها را دروس رشته مهندسی نرم افزار تشکیل می دهد با این تصور که
 کار اصلی فارغ التحصیلان با کامپیوتر است و این نشات گرفته از همان تفکر ابزاری به فناوری اطلاعات
است نه اندیشه ای. به کامپیوتر به عنوان یک ابزار فناوری اطلاعات نگاه نشده بلکه به عنوان خود فناوری
 اطلاعات نگاه شده است. جالب آنست که در موضوعات درس مبانی کامپیوتر و برنامه سازی به تدریس
 زبان پاسکال اشاره شده است که سالهاست از رده خارج شده است. و جالبتر آنکه خود دانشگاههای
طراح، در این درس زبان جاوا که یک زبان oop است و بسیار برای این رشته مفید است را تدریس می
کنند. اگر بپذیریم نقش سخت افزار نیز در فناوری اطلاعات مهم است، از مجموع 61 واحد دروس اصلی
رشته، فقط 15 واحد را دروس سخت افزاری تشکیل می دهند و در بین آنها درسی بنام مبانی الکترونیک
 دیجیتال دیده می شود که به عقیده اهل فن، مباحثی که در این درس گنجانیده شده است ( از
مشخصات عملی مدارات دیجیتال تا cmos) حدود 12 واحد رشته مهندسی الکترونیک و 8 واحد رشته
مهندسی نرم افزار است که طبیعتاً تدریس همه این مباحث در یک نیمسال اولاً امکان پذیر نیست ثانیاً در
 صورت تدریس این موارد به مانند نک زدن گنجشک خواهد بود و به همان مبحث اقیانوسی به عمق یک
سانتی متر باز می گردیم.

در دروس اصلی به درس اصول و مبانی مدیریت و همچنین درس رفتار سازمانی برخورد می کنیم که باز
 شامل حدود 15 واحد رشته های مدیریت است ( سازمان_ منابع انسانی_ مالی_ بازاریابی_
رفتارسازمانی) که باز هم بدیهی است که استاد و دانشجو در این دروس، در کلاف سردر گمی گرفتار
 خواهند آمد که هر مبحث را آغاز و بدون پایان به مبحث دیگر خواهند پرداخت. جالب است در کلیه درس
های این رشته به درسی مانند تجزیه و تحلیل سیستمهای اطلاعاتی یا سیستمهای اطلاعاتی مدیریت (MIS) که موضوعیت اصلی رشته می باشد بر نمی خوریم.دانشجو در این رشته یاد نمی گیرد که اگر در
 سیستمی می خواهد اندیشه فناوری اطلاعات را پیاده سازد باید آن را بشناسد و سپس دسترسی به
اطلاعات را آسان سازد.

در دروس تخصصی رشته بدون آنکه دانشجو مفاهیم سیستمهای اطلاعاتی را بداند، یک راست به سراغ
 بحث کنترل پروژه فناوری اطلاعات رفته و بدون دانستن مفاهیم مدیریت استراتژیک یک راست به بحث
مدیریت استراتژیک فناوری اطلاعات می پردازد که البته با مراجعه به مباحث و کتب مرجع معرفی شده ،
متوجه می شویم که منظور استراتژیها در فناوری اطلاعات بوده که به مدیریت استراتیک تغییر نام داده
است. در ذیل درسی بنام مهندسی فناوری اطلاعات 2 به بحث اخلاق کامپیوتری می پردازد که گرچه
 لازم است اما دانشجو با این نام درس و مباحث ذیل آن چه تعبیری خواهد داشت، بماند. در کل رشته از
 آشنایی دانشجویان با سیستم عامل XML ,UNIX,LINUX که احتیاج روزمره آنانست خبری نیست.
 گذشته از آنکه جای دروسی مانند e-Learning وGovernment e- و ... در این مباحث خالیست که البته
درسی بدون سرفصل و مرجع به نام مباحث نو در فناوری اطلاعات صفحه سفیدی را در سرفصل به خود
اختصاص داده است.
4- وضعیت دانشگاهها:

با نگاهی به دانشگاههای مجری رشته متوجه خواهیم شد که رشته معمولاً در دانشکده های کامپیوتر
 ارائه می گردد و دانشکده خاص یا حتی درون دانشکده، دپارتمان خاص خود را ندارد. و جدا از کمبودهای
 مکانی، این از آنجا ناشی می شود که به این تصور نرسیده ایم که رشته ترکیبی از کامپیوتر، مدیریت و
اطلاع رسانی است و این رشته، یک رشته نیست.

گذشته از این، وضعیت اساتید در این رشته نیزجای بحث دارد. همانطور که اشاره شد، رشته فناوری
اطلاعات میان رشته ای بوده و یک رشته خالص نیست. متاسفانه قبل از راه اندازی رشته، به این
حقیقت که لازمست ما در این رشته، اساتیدی میان رشته ای داشته ای داشته باشیم توجهی نشده
 است. مثلاً در درس تجارت الکترونیک لازمست استادی داشته باشیم که اقتصاد بداند، بازاریابی بداند،
 کامپیوتر بداند، با پروتکل های اینترنت و امنیت آشنا باشد. حال در کل جامعه ایران چند نفر برای تدریس
چنین درسی داریم؟ ما همیشه در طراحی رشته های میان رشته ای، ترکیب موضوعات را به دانشجو
واگذاشته ایم. درس های متنوع از رشته های مختلف را طراحی کرده ایم و اساتیدی متبحر در هریک از
رشته ها را به کلاس فرستاده ایم و از دانشجو خواسته ایم خودش مباحث را ترکیب کند و رشته اش را
بدست آورد که این مطلب در رشته فناوری اطلاعات ما را به ترکستان خواهد برد. در طراحی دروس هم
همین امر مشاهده می شود. درس های گسسته از سه رشته طراحی کرده ایم اما از دروس ترکیبی به
ندرت استفاده کرده ایم، چون استاد ترکیبی نداریم . جالب آنست که بر حسب دانسته های استادمان
درس طراحی کرده ایم نه بر حسب نیاز دانشجویمان. و با این طراحی انتظار هم نداریم تا دانشجویان
ترکیبی هم داشته باشیم. دانشجویان از هر مطلب چیزی می دانند اما در حقیقت خاصیتی کاربردی
ندارند چون ترکیبی درس نخوانده اند. بجای آنکه ابتدا تعدادی از اساتید را برای دوره های تخصصی
ترکیبی مانند: تجارت الکترونیک_ آموزش الکترونیک و ... به خارج اعزام کرده و سپس رشته را راه اندازی
کنیم، خیال خود را راحت کرده و دروس گسسته طراحی کرده ایم و در واقع صورت مساله را پاک کرده ایم.

متاسفانه در کشورمان همیشه برنامه ای را اجرا کرده ایم و سپس به دنبال نیازهای اجرایی آن گشته
ایم. برای رشته ، استاد، کتاب، مقاله و ... تهیه نکرده ایم و رشته را راه اندازی کرده ایم.
 
5- سخن آخر:

ممکن است بسیاری از صاحبنظران با عقاید نگارنده موافق نباشند، که نظر همگان محترم می باشد. اما
 در کشور ما پروژه های فناوری اطلاعات به زودی غیر قابل شمارش خواهند شد و توانایی متخصصان
داخلی برای انجام آنها لازم است.امروزه اکثر پروژه های فناوری توسط مهندسین کامپیوتر و در بعضی
 موارد مهندسین برق و همچنین متخصصان رشته های دیگر که به طور تجربی مباحث مربوط به شبکه را
 فرا گرفته اند انجام می شود. هیچکدام از این گروهها، سیستم را نمی شناسند، بهینه سازی نمی
دانند، از علوم اطلاع رسانی و تکنیکهای اطلاعاتی ، تجزیه و تحلیل سیستمهای اطلاع رسانی خبر
ندارند. و چون در کشور ما هم فرهنگ کار تیمی جا نیافتاده و تیمی از متخصصین مختلف را برای یک
پروژه گردهم جمع نمی کنیم و اگر جمع کنیم، آنها باهم نمی توانند کار کنند، ما به متخصصین ترکیبی
نیاز داریم. متخصصینی که از پس پروژه های سنگین فناوری اطلاعات برآمده و نیاز ما به بیگانگان را قطع
 کنند. اما به عقیده نگارنده متاسفانه رشته ای طراحی کرده ایم که نیازهای جامعه را برآورده نساخته و
نیمه مهندسان کامپیوتری تحویل می دهد که از مدیریت چیزهایی شنیده اند. علاقمندان بجای آنکه در
دانشگاه مباحث را فرا گیرند و در کلاسهای آموزشی خارج از دانشگاه تدریس کنند، مطالب را از کلاسهای
 آموزشگاههای خارج از دانشگاه فرا گرفته و در پروژه های دانشگاهی بکار می بندند، که جای بسی
تاسف دارد.

شاید لازم باشد دانشگاهیان با توجه به نیازهای آتی جامعه و با مراجعه به رشته های مرتبط در خارج
 کشور، بدون توجه به آنکه استاد آن درس موجود است یانه، برنامه جامعی را بریزند سپس اساتید
موردنیاز را تهیه کنند. که در صورت موجود نبودن، با بورس و اعزام به دوره های تخصصی کوتاه و بلند مدت
 این امر را امکان پذیر سازند.

ما احتیاج به متخصصانی داریم که فناوری را در سیستمهای اطلاعاتی طراحی کنند و لزوماً این فناوری،
 کامپیوتری کردن سیستم نیست.
منابع :

1- مقدمه ای بر فناوری اطلاعات _ پیتر زورکوسزی، نیکولاس هیپ_ ترجمه : امیرحسین آشنا_1383_ در دست چاپ

2- جزوه مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات _ شورای
عالی برنامه ریزی_ 1381
+ نوشته شده در  جمعه هفدهم اسفند 1386ساعت 4:58 قبل از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )

 

 

 

هفت عقیده درباره فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات ابزاری نه تنها برای بازمهندسی فرایندهای سنتی کسب و کار فراهم می کند٬ بلکه نیروی کار٬ مناسبات کار و حتی تعریف کار را دگرگون می کند. IT موجب شکل گیری کارگران دانش می شود٬ محصولات و خدمات را هوشمند می کند و تمام عرصه های زندگی بشر را دربر می گیرد٬ متحول می کند و بهبود می بخشد.

دامنه این تغییرات آنقدر شدید است که برخی معتقدند اصولاً کسی که در عصر اطلاعات به دنیا نیامده باشد٬ به دشواری می تواند نگرش درستی در مورد فناوری اطلاعات و اهمیت آن داشته باشد و روند تحولات را همسو با این فناوری مدیریت کند. این افراد معتقدند توانایی های لازم برای  مدیریت عالی عصر اطلاعات٬ قابل فراگیری نیست بلکه این مهارت٬ با زندگی کردن در این عصر و از طریق تجربه شخصی مسایل مختلف مرتبط با فناوری اطلاعات کسب می شود.

یک تقسیم بندی آکادمیک در مورد نگرش و نحوه برخورد افراد با IT ٬ با استفاده از تعابیر مذهبی هفت نوع شخصیت مختلف را از هم متمایز می کند:

۱ - ریاکار یا Hypocrite کسی است که از اهمیت استراتژیک IT دم می زند اما در عمل٬ با رفتار خود این باور را رد می کند.

Exposes the strategic importance of IT, negotiates this belief through personal action

2 - متزلزل یا Wavery کسی است که اهمیت استراتژیک IT را با اکراه می پذیرد اما در مسایل مربوط به فناوری اطلاعات خود را درگیر نمی کند.

Reluctantly accepts strategic importance of IT but not ready to get involved in IT matters

3- ملحد یا Atheist معتقد است که IT بی ارزش است و این باور خود را آشکارا بیان می کند.

Convinced IT is of little value, publicly exposes this belief

4- طرفدار یا Zealot متقاعد شده است که فناوری اطلاعات اهمیت استراتژیک دارد و خود را در این زمینه صاحب نظر می داند.

Convinced IT is strategically important, believes (s)he is an authority on IT practice

5- مذبذب یا Agnostic  این احتمال را می پذیرد که فناوری اطلاعات اهمیت استراتژیک داشته باشد، اما باید هرازگاهی مزایای IT را به او خاطر نشان کرد.

Consists IT maybe strategically important, requires repeated convincing

6- شاه منش یا Monarch می پذیرد که فناوری اطلاعات اهمیت استراتژیک دارد، و حتی اگر مدیر اجرایی شرکت باشد، مدیر اطلاعات و مدیر دانش مناسبی انتخاب می کند، اما پس از مدتی پا پس می کشد.

Accepts IT is strategically important, if (s)he is a CEO, (s)he appoints best possible CIO and CKO, then steps back

7- مومن یا Believer ایمان دارد که فناوری اطلاعات مزیتهای استراتژیک به بار می آورد، و این باور را در رفتار روزانه خود نشان می دهد.

Believes IT enables strategic advantage, demonstrates this belief in his/her own daily behavior

 

نکات جالبی در این تقسیم بندی به چشم می خورد. نخست آن که تنها افرادی با شخصیت تشریح شده در مورد اخیر قادر هستند سازمان را پیروزمندانه در مسیر گسترش فناوری اطلاعات رهبری کنند. مدیری که در عصر اطلاعات زندگی می کند، فناوری اطلاعات را دغدغه خود می داند، تحولات در زمینه فناوری اطلاعات را پیگیری می کند و دانش خود را به روز نگه می دارد، قادر است چشم انداز مناسبی در این زمینه برای سازمان خود ترسیم کند و ساختار لازم را در درون وبیرون سازمان برای رشد و توسعه IT فراهم آورد. این مدیران با وجود مشغله فراوانی که دارند و با وجود آن که فرصت تجربه کردن همه چیز را ندارند، در عمل و از نزدیک در پیشبرد فناوری اطلاعات تلاش می کنند زیرا اهمیت آن را کاملاً درک می کنند. آثار این درک و باور مدیران ارشد را حتی در ابعاد کوچک یک هفته نامه دیجیتال شاهد هستیم.

نکته مهم دیگر نقش مخرب ریاکاری و تزلزل در پیاده سازی فناوری اطلاعات است. کسی که آشکارا از رویکرد سنتی دفاع می کند ضربه کمی به پیشبرد فناوری اطلاعات وارد می نماید. اما آن کس که به ظاهر می گوید فناوری اطلاعات (حتی در سطوح ابتدایی آن نظیر اتوماسیون اداری) چیز مثبت و پسندیده ای است، اما در عمل برخلاف آن عمل می کند (مثلاً از تمام نامه ها print می گیرد و به پوشه ها و پرونده های کاغذی بیش از هر چیز اعنماد دارد)، مانعی جدی در مسیر پیشرفت و توسعه فناوری اطلاعات ایجاد می کند.

+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم بهمن 1386ساعت 6:21 بعد از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )

 

 

 

مشاغل مربوط به IT به نقل از سایت .itbusinessedge

Application Development Manager
Application Integration Specialist
Application Support Analyst
Applications Manager
AV Technician
Business Process Analyst
Business Requirements Analyst
Business Systems Analyst
CAD Operator
Chief Information Officer
Chief Technology Officer
Corporate Compliance Officer
Database Administrator
Database Analyst
Database Developer
Desktop Technician
Director of IT
GIS Manager
Hardware Technician
Help Desk Manager
Help Desk Technician
Infrastructure Manager
IT Architect
IT Asset Manager
IT Manager
Network Administrator
Network Engineer
Network Manager
Network Technician
Operations Manager
PACS Administrator
PC Technician
Programmer Analyst
Programmer
Project Manager
Procurement Manager
Quality Assurance Analyst
Quality Assurance Manager
Security Administrator
Server Administrator
Software Engineer
Systems Software App Tester
Systems Analyst
Systems Architect
Systems Engineer
Technical Writer
User Interface Analyst
VP of IT
Web Developer
Webmaster

 

این جور که معلومه در دنیا برای صنعت و رشته IT جایگاه بسیار بالایی قائل شده اند چیزی که کمتر دز کشورمان دیده می شود. همیشه وقتی از من سوال می شد که چه رشته ای درس مس خونی بهاولین چیزی که فکر می کردم این بود که چه جوری بهش توضیح بدم این رشته چی هست . مجبور بودم برای کوتاه کردن سخن بگم یه چیزیه !!!! مثل مهندسی کامیوتر اما بالاتر از اون!!! خودم خندم می گرفت از توضیحم اما چه کنم که نمی شه واسه همه درباره حقیقت IT توضیح داد.

حالا خودتون با این لیستی که نشونتون دادم قضاوت کنید که ما چی می شیم؟

 


+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم بهمن 1386ساعت 6:18 بعد از ظهر  توسط رضا جمال زاده  | 

و خدایی که در این نزدیکی است ( سهراب )
 
 

همه ساله کنکور کارشناسي ارشد جنب و جوش زيادي را در بين علاقه مندان به تحصيلات عالي ايجاد مي کند و همه در جستجوی اطلاعاتي راجع به کنکور کارشناشي ارشد کامپيوتر میباشند. اطلاعاتي که در ادامه خواهد آمد شامل مواد امتحاني و تعداد تست، گرايش هاي موجود و ضرايب مواد امتحاني در هر گرايش، تعداد دواطلبان و تعداد پذيرفته شدگان و منابع پيشنهادي براي مطالعه کنکور کارشناشي ارشد کامپيوتر را شامل خواهد شد. اميدوارم اين اطلاعات قابل استفاده شما دوستان باشد. از دوستاني که اطلاعات بيشتري در اختيار دارند در خواست مي کنم تا با ارسال آنها به وبلاگ، امکان تکميل کردن اين بخش از اطلاعات مرتبط با کارشناسي ارشد را براي ما فراهم کنند.

 

مواد امتحاني و تعداد تست:

 

زبان عمومي و تخصصي (انگليسي)

25 تست

رياضيات (آمار و احتمال - رياضيات مهندسي - محاسبات عددي - ساختمان گسسته)   

24 تست

ساختمان داده - مدارهاي منطقي - معماري كامپيوتر - سيستم عامل - نظريه زبانها و ماشينها)

30 تست

دروس تخصصي سخت افزار (مدارهاي الكتريكي - VLSI - الكترونيك ديجيتال - انتقال داده)

25 تست

دروس تخصصي نرم افزار (طراحي الگوريتم - كامپايلر - زبانهاي برنامهسازي - پايگاههاي داده)   

25 تست

 

دروس تخصصي هوش مصنوعي (مدارهاي الكتريكي - طراحي الگوريتمها - هوش مصنوعي)

25 تست

 

 

گرايش‌هاي موجود وضرايب مواد امتحاني در هر گرايش:                 ضرايب

 

معماري كامپيوتر (سخت افزار)                                                   (1)(2)(4)(2)(0)(0)

هوش مصنوعي                                                                      (1)(2)(4)(0)(0)(2) 

نرم افزار                                                                                (1)(2)(4)(0)(2)(0)

فناوري اطلاعات (IT)                                                               (1)(2)(4)(0)(2)(0)

 

آمار داوطلبين اين رشته درسال 83 :

 

خانم ها: 3374 نفر 38.5 درصد                                 آقايان: 5392 نفر 61.5 درصد

 

تعداد نفرات پذيرفته شده:

 

 در دوره‌هاي روزانه:

(معماري كامپيوتر74 نفر)، (هوش مصنوعي 52 نفر)، (نرم افزار 67 نفر) ، (فناوري اطلاعات 6 نفر) ، تعداد كل (199 نفر)

 

در دوره‌هاي شبانه و نوبت دوم:

(معماري كامپيوتر33 نفر)، (هوش مصنوعي 30 نفر)، (نرم افزار 33 نفر) ،(تعداد كل 96 نفر)

 

 در دانشگاه آزاد (به طور تقريبي):

(معماري كامپيوتر22 نفر)، (هوش مصنوعي 24 نفر)، (نرم افزار 57 نفر ) ، (تعداد كل 103 نفر)

 

دانشگاه‌هاي ذيل در اين رشته دانشجو مي‌پذيرند:

1 -  صنعتي شريف

2 -  صنعتي امير كبير

      3 -   تهران

      4 -  علوم و صنعت

5 -  شهيد بهشتي

      6 -  تربيت مدرس

      7 -  مشهد

8 -  اصفهان

9 -  صنعتي اصفهان

    10 -  شيراز

 

منابع پيشنهادي براي مطالعه کنکور ارشد كامپيوتر:

1- ساختمان داده

الف) كتاب ارشد ساختمان داده و الگوريتم‌ها تاليف مهندس رهنمون، انتشارات پوران پژوهش

ب) Data structure in C++ . By E. Horowitz

ج) Data structure and algorithm. By A.Aho

2- نظريه زبان‌ها و ماشين‌ها

الف) كتاب ارشد نظريه‌ زبان ها و ماشين ها تاليف مهندس سهرابي و مهندس مقصودي، انتشارات پوران پژوهش

ب) مقدمه‌اي بر نظريه زبان ها و ماشين ها تاليف لينتز ترجمه دكتر صراف

ج) Element of the Theory of computation. By sudkamp

3- مدارهاي منطقي

الف) كتاب ارشد مدار منطقي، تاليف مهندس يوسفي انتشارات پوران پژوهش

ب) Digital Design. By Mano

ج) Digital logic circuit Analysis and Design. By Nelson

4- معماري كامپيوتر

الف) كتاب ارشد معماري كامپيوتر تأليف مهندس يوسفي انتشارات پوران پژوهش

ب) Computer system Architecture. By Mano

ج) Computer system Architecture. By Mano

5- سيستم‌ عامل

الف) كتاب ارشد سيستم عامل، تاليف دكتر ابراهيمي مقدم، انتشارات پوران پژوهش

ب) Operating System : Design and Implementation. By Tanebaum

ج) Operating System : Internals and design Principles. By Stallings

د) Operating System :By silberschatz

6- ساختمان گسسته

الف) كتاب ارشد ساختمان گسسته، تاليف شهاب بهجتي، انتشارات پوران پژوهش

ب) رياضيات گسسته و تركيباتي از ديدگاه كاربردي تاليف گريمالدي ترجمه دكتر عميدي

ج) Descrete Mathematics. By Johnwonbaugh

7- رياضي مهندسي

الف)كتاب ارشد رياضي مهندسي تاليف فرزين حاجي‌جمشيدي، انتشارات پوران پژوهش

ب) مجموعه گزينه‌هاي چهار جوابي طبقه بندي شده رياضي كارشناسي ارشد، جلد پنجم، تاليف دكتر نيكوكار

8- آمار و احتمال مهندسي

الف)كتاب ارشد آمار و احتمال، تاليف دكتر هژبر انتشارات پوران پژوهش

ب)مجموعه گزينه‌هاي چهارچوبي طبقه بندي شده رياضي كارشناسي ارشد